De Wet versterking regie volkshuisvesting belooft een doorbraak in de woningbouw. Met deze wet krijgen burgers de mogelijkheid om vergunningvrij familiewoningen op hun eigen erf te bouwen. Dat gaat verder dan de bestaande mantelzorgwoningen, waarvoor tot nu toe een mantelzorgbehoefte moest worden aangetoond. De familiewoning mag nu ook gebruikt worden voor verwanten in de eerste graad, zonder medische noodzaak. Dit biedt gezinnen meer flexibiliteit en draagt bij aan het oplossen van de woningnood.

 

Vertraging door amendementen

Hoewel de wet oorspronkelijk op 1 januari in werking zou treden, zorgden enkele amendementen in de Tweede Kamer voor vertraging. De discussie ging niet over het vergunningvrij bouwen van familiewoningen – daarover was brede consensus – maar over huisvesting van vreemdelingen, overdracht van bevoegdheden bij overschrijding van beslistermijnen en het voorkeursrecht van gemeenten. De Raad van State oordeelde dat deze amendementen juridisch onhoudbaar of onuitvoerbaar waren. Met een novelle zijn deze onderdelen gerepareerd, zodat de wet nu naar verwachting per 1 juli 2026 van kracht wordt.

 

Spelregels voor vergunningvrij bouwen

Vergunningvrij bouwen betekent niet dat alles mag. Zo mag het bijgebouw niet hoger zijn dan vijf meter en moet bij meer dan drie meter hoogte een schuin dak worden toegepast. Het maximale vloeroppervlak hangt af van de grootte van het perceel, met een bovengrens van 130 m2. De familiewoning blijft bestemd voor verwanten in de eerste graad; bij verhuizing of overlijden hoeft het gebouw niet te worden gesloopt, maar moeten de woonvoorzieningen worden verwijderd.

 

Conclusie

Met deze wet wordt een belangrijke stap gezet richting meer regie en versnelling in de volkshuisvesting. De familiewoning op eigen erf is straks niet langer een uitzondering, maar een reële optie voor veel gezinnen.